ગાયના 1000 ટન ગોબરથી બની રહ્યા છે લાકડા, તે અગ્નિ સંસ્કાર અને ઔદ્યોગિક જરૂરિયાતોને પુરી કરી શકે છે

ગુજરાતના જામનગરમાં આણદાબાવા સેવા સંસ્થાએ ગાયના છાણ(ગોબર) માંથી લાકડા બનાવવાની શરૂઆત કરી છે. ગૌ શાળાઓ આ ટેક્નિક અપનાવીને રોજગારનો નવો સ્ત્રોત શોધી શકે છે. સામાન્ય રીતે ઝાડના લાકડામાં ભેજ 12 થી 15 ટકા હોય છે, જયારે ગો-કાષ્ઠ એટલે કે ગાયના છાણમાંથી બનતા લાકડામાં તે ફક્ત 2 થી 3 ટકા હોય છે. તેનો એક લાભ એ છે કે, અંતિમ ક્રિયામાં આ લાકડાનો પ્રયોગ કરવાની સ્થિતિમાં ઘી સહીત અન્ય પદાર્થનો ઉપયોગ ઓછો કરવો પડશે.

એટલું જ નહિ ગો-કાષ્ઠમાં કૈલોરિફિલ વેલ્યુ 8000 KJ (કિલોજુલ્સ) હોય છે. આદ્યોગિક જરૂરિયાતોના હિસાબે લાકડા-કોલસાનો ભૂકો મિક્સ કરીને ગો-કાષ્ઠની કૈલોરિફિલ વેલ્યુ વધારી શકાય છે.

જામનગરના શરદભાઈ શેઠે જણાવ્યું કે, એક મશીનની મદદથી અમે આ કામ કરી રહ્યા છીએ. મશીન નાનું છે, પણ રોજ 1000 ટન છાણને ગો-કાષ્ઠના રૂપમાં ફેરવી દે છે. ગો-કાષ્ઠના જે ટુકડા બને છે, તેમાં કાણાં હોય છે. એટલે તે સુકાવામાં વધારે સમય નથી લેતા. આ કાણાં તેના સળગવામાં મદદગાર હોય છે. 4 થી 6 ફૂટ લાંબા ગો-કાષ્ઠ 2 થી 3 દિવસમાં સુકાઈ જાય છે. તેમની હેરફેર કરવી પણ સરળ છે.

આ રાજ્ય ગો-કાષ્ઠનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે :

રાજસ્થાન, મહારાષ્ટ્ર, ઉત્તર પ્રદેશ, ઓડિસા અને પશ્ચિમ બંગાળમાં મશીનની મદદથી છાણને લાકડામાં ફેરવી રહ્યા છે. આણદાબાવા સેવા સંસ્થાના મહંત દેવપ્રસાદજીને જામનગરના શરદભાઈ શેઠે ગો-કાષ્ઠ વિષે જણાવ્યું. તેમણે મશીન મંગાવીને સંસ્થામાં ગો-કાષ્ઠ તૈયાર કરવાની શરૂઆત કરી છે. આ કામ સાથે જોડાયેલા લોકોનું કહેવું છે કે, વ્યાપક સ્તર પર ગો-કાષ્ઠનો પ્રયોગ કરવામાં આવે તો પર્યાવરણના સંતુલનમાં મોટું યોગદાન હશે. તેમજ અગ્નિ સંસ્કારમાં ગો-કાષ્ઠને અપનાવો તો પર્યાવરણના સંતુલનમાં મોટું યોગદાન થશે.

આ માહિતી દૈનિક ભાસ્કર અને અન્ય નેશનલ ન્યુઝ એજન્સીઓના ન્યુઝ આર્ટિકલ માંથી સંપાદન કરી લીધેલ છે.