રિલાયન્સ ટેલિકોમના શેર કેવી રીતે થયા 792₹ થી 6₹ ના? તમે તો નથી વગર પાણીએ નાહી નાખ્યું ને?

અનિલ અંબાણી આરકોમ : ટેલિકોમ ઉદ્યોગથી નવી બિઝનેસ મોડેલ શીખનાર કંપની અનિલ અંબાણીની રિલાયન્સ કમ્યુનિકેશંસ હવે દિવાળીયાના દરવાજા પર પહોંચ્યું છે. સોમવારના વ્યવસાયમાં શેર ભાવ 6 રૂપિયાથી પણ નીચે ગયો અને કંપનીના માર્કેટ કેપમાં પણ ઘટાડો થયો 2000 કરોડથી નીચે ગયો.

જ્યારે કંપનીએ તેની પીક પર હતો, ત્યારે જાન્યુઆરી 2008 દરમિયાન માર્કેટ કેપ 1.66 લાખ કરોડ આસપાસ હતું. અત્યારે કંપની પોતાને દિવાળીયા ઘોષિત કરવા માટે એનસીએલટીનું વલણ અપનાવવા જઈ રહી છે. એક્સપર્ટ પણ આરકોમના ફ્યુચરથી લઇને કંઈ પણ જણાવવા તૈયાર નથી.

11 વર્ષમાં 1.64 લાખ કરોડ ઘટી માર્કેટ કેપ :-

આર-કૉમમાં ઘટાડાનો અંદાજ તેની ઉપરથી લગાવી શકાય છે કે છેલ્લા 10 વર્ષમાં કંપનીનું બજાર કેપમાં 97 ટકાથી વધુ ઘટાડો થયો છે. જાન્યુઆરી 2008 માં ઓર-કોમનો માર્કેટ માર્કેટ કેપ 1.66 લાખ કરોડ રૂપિયાની નજીક હતું, જે ઘટીને 4 ફેબ્રુઆરી 2019 એ એક સમયે રૂ. 1668 કરોડ થઇ ગયું. આ દરમિયાન કંપનીનું માર્કેટ કેપ 1.64 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ ઘટ્યું. 11 જાન્યુઆરી 2008 ના રોજ એક શેરનો ભાવ 792 રૂપિયા હતો, જે ઘટતા 4 ફેબ્રુઆરી 2019 ના 6 રૂપિયાના સ્તરે આવી ગયા.

ખોટો એક્સપેન્શન પ્લાન બનાવવો મુશ્કેલ :-

ટેલિકમૉમ કેસની એક જાણકાર એ નામના લેનારની શરત પર જણાવેલ કે જે ઑર-કૉમ અનિલ અંબાણી ગ્રુપની ફ્લેગશીપ કંપની હતી, ખોટી એક્સપેન્શન યોજનાના કારણે મુશ્કેલી ઊભી થઈ. કંપની પર લોન વધતી જતી, જે કંપની ચૂકવણી કરવામાં નિષ્ફળ રહી. તે જ વર્ષે 2016 માં રિલાયન્સ જીયોના આવ્યાં પછી ડેટા વાર વધી ઘટી કસર પૂરી કરી દીધી. કેશના અભાવથી આર-કૉમ આ સ્પર્ધામાં ટકી ન શકી.

2010 પછી શરૂ થયો ઘટાડો :-

મુકેશ અંબાણી અને અનિલ અંબાણી માં જ્યારે વ્યવસાયને લઇને ભાગલા થયા હતા ત્યારે અનિલ અંબાણીના ભાગમાં ટેલિકોમ કંપની આવી હતી. વર્ષ 2010 સુધી તે એડીએજી ગ્રુપની ફ્લેગશિપ કંપની હતી. 2010 સુધી આર-કોમના માર્કેટ શેરમાં ટેલિકોમ ઉદ્યોગમાં 17 ટકા હતો અને તે બીજી મોટી કંપની હતી. તે જ સમયે કંપનીના વિસ્તરણ માટે લોન વધવાનું શરૂ થયું અને તેનું સાચું વ્યવસ્થાપન થયું નહીં.

તેનાથી લોન વધતી ગઈ, પણ તેને ચૂકવી ન શક્યા, અને કંપનીનું ત્યાંથી ડિકલાઇન શરૂ થઇ ગયો. નાણાકીય વર્ષ 2010 માં કંપની ઉપર 25 હજાર કરોડનું દેવું હતું, હવે વધીને 45 હજાર કરોડ થઇ ગયું છે.

ભ્રષ્ટ થવા માટે એનસીએલટીનું વલણ :-

હવે રિલાયન્સ કમ્યુનિકેશન્સ ભ્રષ્ટ ઘોષિત થવાના દ્વાર ઉપર ઊભું છે. વાસ્તવમાં લોન ચૂકવણી કરવામાં નિષ્ફળ રહી આર કૉમ ડેટ રિઝોલ્યુશન માટે એનસીએલટીનું વલણ કરવા જઈ રહી છે. કંપનીએ ભ્રષ્ટ અરજી દાખલ કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે. કંપની પર લગભગ 45 હજાર કરોડ રૂપિયાનો કર્જ છે. તેના જ પછી સોમવારે અનિલ ધીરુભાઈ અંબાણી ગ્રુપ એટલે કે ADAG કંપનીઓને લઈને રોકાણકારોનું સેન્ટિમેન્ટ બગડી ગયું છે.

શું કહ્યું કંપનીએ :-

ઇનસોલ્વેન્સી અને બેન્કરપસી કોડ (IBC) હેઠળ કંપનીના બોર્ડ દ્વારા ભ્રષ્ટ હોવાની અપીલ કરવામાં આવી છે. તેના માટે તે એનસીએલટી માં દ્વારા ઝડપી ટ્રેક રિઝોલ્યુશન માટે અપીલ લાગુ કરશે. આરકોમે શુક્રવારે કહ્યું કે તે એનસીએલટીની જોગવાઈઓ દ્વારા જલ્દીથી આ સ્થિતિનું નિરાકરણ શોધશે. કંપની કહે છે કે ધિરાણકર્તાઓને એસેટ મોનેટાઇઝેશન પ્લાનથી કોઈ પૈસા મળ્યા નથી અને તેની સંપૂર્ણ લોન ઉકેલ પ્રક્રિયામાં કોઈ પ્રગતિ થઈ નથી.

જીયો સાથે ન બની વાત :-

આરકોમના મુકેશ અંબાણીની માલિકીની રીલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ ગ્રુપ કંપની રિલાયન્સ જીયોને સ્ક્વેરમ વેંચવાની યોજનાથી વાત ન બની. ત્યાં જ સ્વીડનના ટેલિકોમ્યુનિકેશન કંપની એરિક્સન આરકોમ દ્વારા ભ્રષ્ટ ઘોષિત કરવા માટે એનસીએલટીની સમક્ષ અરજી દાખલ કરી ચુકી છે. આરકોમે કહ્યું કે છેલ્લા 12 મહિનામાં 45 થી ધિરાણકર્તાઓ સાથે તમામ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર થયેલી બેઠકોમાં સંમતિ નથી બનવાના કારણે આ નિર્ણય કરવો પડ્યો છે.

શું તમે ક્યારે ખરીદ્યા હતા આ કંપનીના શેય કોમેન્ટમાં અવશ્ય જણાવશો.