શું તમે જાણો છો કે ભારતીય સેના, નૌસેના અને વાયુસેના ની સલામી અલગ કેમ છે? તમને ખબર છે?

ભારતીય સૈનિકો ની વચ્ચે સલામી એક સન્માન અને વિશ્વાસનું સંકેત છે, સાથે જ ચમકતી વર્દી તેમની ગૌરવપૂર્ણ દેશની સેવા, શિષ્ટાચાર અને શિષ્ટતા ને પ્રદર્શિત કરે છે. રોચક વાત એ છે કે સેનાની વિભિન્ન શાખાઓમાં સલામી અલગ-અલગ હોય છે. ભારતમાં થલસેના, વાયુસેના અને નૌસેના માં અલગ-અલગ સલામી હોય છે અને તેમાંની દરેકનો અલગ અર્થ અને કારણ છે.

તમે આ ત્રણ સેનાઓની સલામી વિષે જાણીને વિસ્મિત થઇ જશો.

ભારતીય સેના- ખુલ્લી હથેળીથી સામેની બાજુ સામનો કરે છે:- ભારતીય સેનામાં, સલામી હથિયારની સાથે એક ખુલ્લી હથેળી ઇશારાથી અપાય છે. સલામી આપતી વખતે બધી આંગળીઓ અને અંગુઠા ટોપીની સજાવટી પટ્ટી અને ભ્રમર ને સ્પર્શ કરે છે. આ સૈનિકોની વચ્ચે વિશ્વાસ સ્થાપિત કરવાની સાથે જ એવું પણ સાબિત થાય છે કે વ્યક્તિના મનમાં સલામી આપતી વખતે કોઈ ખરાબ ભાવના નથી અને ક્યાય કોઈ હથિયાર પણું છુપાવેલું નથી.

ભારતીય નૌસેના- ખુલ્લી હથેળીઓથી જમીનની તરફ સામનો કરે છે:- ભારતીય નૌસેનામાં, હથેળી માથા પર સ્પર્શ કરીને ૯૦ ડીગ્રીના ખૂણા પર જમીનનો સામનો કરીને સલામી અપાય છે. વાસ્તવમાં, આના પાછળ કારણ એ છે કે ભારતીય નૌસેના હંમેશા જહાજ પર કામ કરવાના લીધે તેલ અથવા તેલ ના ડાઘાંના કારણે હાથ ગંદા થઇ જાય છે. આવામાં હાથોને છુપાવવા માટે ખુલ્લી હથેળીઓથી જમીનની તરફ સલામી આપે છે.

ભારતીય વાયુસેના- ખુલ્લી હથેળીઓથી ૪૫ ડીગ્રીનો ખૂણો બનાવીને જમીનની તરફ સામનો કરે છે:- માર્ચ ૨૦૦૬ માં, ભારતીય વાયુસેનાએ પોતાના કર્મીઓને સલામી માટે નવા માપદંડો ને જાહેર કર્યા છે. આ નવી સલામીમાં હથેળીને ભૂમિની તરફ ૪૫ ડીગ્રીનો ખૂણો બનાવીને આપવાની માપદંડોમાં સમાવિષ્ટ કર્યું છે. આપણે સેના, નૌસેના અને વાયુસેનાની સલામીમાં બારીક લાઈન છે, તેની ઓળખ જરૂરી છે. તમને જણાવી દઈએ કે તેના પહેલા, ભારતીય વાયુસેનાની સલામી સેનાના એક પ્રકારની હતી.

દેશ અને દેશ ભક્તિની વાત આવે તો સૈનિક ચાચાને ન ભૂલાય. જો તમે નહિ જાણતા હોવ એમના વિષે તો આજે જાણીલો કોણ છે સૈનિક ચાચા. એકમાત્ર આ ચાચા છે જેમણે ૩ લડાઈ માં ભાગ લીધેલો તેમણે કીધું ”મારા હૃદય માં ભારત વસે છે”

સૈનિક ચાચાના નામથી પ્રસિદ્ધ 84 વર્ષના કમ્મું ખા એક માત્ર એવા સૈનિક છે, જેમણે ત્રણ લડાઈઓ નો ભાગ રહી ચુક્યા છે. આમતો તે ઇજનેરી કોરમાં ફિટર તરીકે કાર્યરત હતા, પરંતુ સેના ની સાથે તેમણે પણ યુદ્ધ નાં મોરચે જવાનું થતું. 19 વર્ષના સેવા કાર્ય માં તેમને 9 મેડલ મળ્યા છે.

1953 માં સેનામાં ભરતી થયા બાદ તેમણે 1962 માં ચીન યુદ્ધ, પાકિસ્તાન સાથે 1965 માં અને બાંગ્લાદેશ ની 1971 ની લડાઈ માં યુદ્ધ કર્યું હતું. સૈનિક ચાચાની યાદશક્તિ આજે પણ જોરદાર છે અને યુદ્ધકાળની ઘટનાઓને તે સંપૂર્ણ માહિતી સાથે સંભળાવે છે. 1962માં ચીન સાથેની લડાઈને યાદ કરતા કહે છે કે તે સમયમાં સિક્કિમમાં તેમની ભરતી થઇ હતી. તેમનું કામ યુદ્ધ દરમિયાન ઉપયોગમાં લેવાયેલી મશીનરીને સાચવી રાખવાનું હતું. સાથે જ બારુદી સુરંગો લગાવવાનું અને તેમને દૂર કરવાનું કામ પણ તેમની જ બટાલિયન નું હતું.

તે કહેતા હતા કે તેમણે તે યુદ્ધ દરમિયાન એક ચીની જાસૂસને પકડ્યો હતો, ત્યારે તેણે દેશમાં તેમના જેવા 6-7 જાસૂસો હોવાની વાત સ્વીકારી હતી. 1965ના યુદ્ધ દરમિયાન તે પુણેમાં આવેલી કોલેજ ઓફ મિલિટ્રી એન્જિનિરીંગમાં રહ્યા. તેઓ તે યુદ્ધમાં સીધી રીતે સંકળાયેલા ન હતા, પરંતુ તેમની યુનિટ નો ફાળો હતા.

1971માં બાંગ્લાદેશના યુદ્ધમાં તે ઘણા મોરચામા રહેલા. તે પોતાની યુનિટ સાથે બાંગ્લાદેશની રાજધાની ઢાકા સુઘી પહોંચ્યા. તે કહે છે કે ત્યાં લગભગ 10 હજાર મહિલાઓને ભારતીય સેનાએ પાકિસ્તાનની ટુકડીના ચંગુલમાંથી મુક્ત કરાવી હતી. બધી મહિલાઓને સંપૂર્ણ સમ્માન આપવામાં આવ્યું હતું. અમારી ટુકડીએ ક્યારેય ખરાબ કાર્ય કરેલ નથી. આ યુદ્ધ સિવાય નાગાના બળવાખોરો સાથે સેનાના સંઘર્ષોમાં પણ તેઓ જોડાયેલા હતા. 19 સપ્ટેમ્બર 1972માં તેઓ નિવૃત થઇ ગયા.