ઉનાળામાં લાભદાયક સ્વાદિષ્ટ રસીલા તાજા શરબત : ગોવિંદ શરણ પ્રસાદ

શરીરમાં પાણીની કમીને માત્ર પાણીથી જ દુર કરી શકાય છે. પણ માત્ર પાણી જ તરસ છીપાવવા માટે પુરતું નથી હોતું. શરીરમાં ભેજ વધુ સમય સુધી જળવાઈ રહે તેના માટે કુદરતી વિકલ્પ રહેલા છે. આજે અમે તમને એના વિષે જણાવીશું. જેથી તમે ઉનાળામાં ગરમીથી શરીરને થતા નુકશાનને રોકી શકો.

નારીયેળ પાણી : પાણી વાળા નારીયેળ સંપૂર્ણ ઉત્તર ભારતમાં મળે છે. તેનાથી વધુ ઝડપથી તાજામાજા કરવા વાળું બીજું કોઈ પીણું હજુ સુધી નથી બન્યું. કાચા નારીયેલના એક ગ્લાસ પાણીને સર્વશ્રેષ્ઠ કુદરતી હેલ્થ ડ્રીંક માનવામાં આવે છે. શરીર માંથી ઝેરીલા પદાર્થો બહાર કરવામાં આ બેજોડ છે. તે શરીરની પીએચ વેલ્યુ પણ જાળવી રાખે છે. તેનો કોઈ પણ બીમારીથી પીડિત દર્દીને આપી શકાય છે.

ફાલસા શરબત : ફાલસાના શરબતના સેવનથી આમાંશય અને હ્રદયને શક્તિ મળે છે, અને તે શરીરની ગરમીને દુર કરે છે. તેની પ્રકૃતિ ઠંડી હોય છે, જેથી તે આપણા શરીરને ગરમીમાં ઠંડુ રાખે છે. ફાલસા સ્વાદમાં ખટાશ, મીઠાશ, અને કડવાશ ત્રણેય ધરાવે છે. ફાલસામાં ઘણા બધા ખનીજ જેવા કે પોટેશિયમ, કેલ્શિયમ, મેગ્નેશિયમ, સોડીયમ, ફોસ્ફરસ, લોહ, પ્રોટીન, વિટામીન એ અને સી વગેરે ભરપુર પ્રમાણમાં મળી આવે છે.

તકમરીયાનું શરબત : તકમરીયાનું શરબત સ્વાદિષ્ટ અને તાજગી આપવા વાળું ઉનાળાનું પીણું છે. તે ન માત્ર પાચન માટે સારું છે પરંતુ તે તમને ગરમીને કારણે પાણીની ઉણપથી બચાવવામાં પણ મદદ કરે છે.

દુધીનો રસ : દુધીનો રસ ઠંડક પૂરું પાડનારું હોય છે. આ જ્યુસ હ્રદયના હુમલો, ડાયાબીટીસ, કબજિયાત, ઊંચું લોહીનું દબાણ, ગઠીયા એટલે લોહીની અમ્લતા વધવાથી ઉત્પન થતા તમામ રોગોને દુર કરવા વાળું અને ચમત્કારિક પીણું છે. તેને ઔષધીય ગુણોથી ભરપુર બનાવવા માટે તુલસી, ફુદીનો, ધાણા, આદુ, લસણ અને કાળા મરીનો ઉપયોગ કરો.

યુનાની સારવાર પદ્ધતિમાં દુધીનો રસનો ગરમીની ઋતુની મારથી બચાવવા માટે દર્દીઓને સૌથી વધુ ભલામણ કરવામાં આવતું પીણું છે. તે વિટામીન સી અને બી-૬ નો ઘણો સારો સ્ત્રોત છે. તેમાં જરૂરી ખનીજ જેવા કે કેલ્શિયમ, આયોડીન, મેગ્નેશિયમ, ફોસ્ફરસ અને પોટેશિયમ પણ ભરપુર હોય છે. સવારે ખાલી પેટ એક ગ્લાસ દુધીનો રસ દિવસ આખા માટે ઠંડક પૂરી પાડે છે. તેમાં એક ચમચી મીઠું નાખવાથી શરીરમાં સોડીયમની કમી થતી નથી. તે તરસને શાંત કરે છે અને સંતુષ્ટિ આપે છે. પેટના રોગ તો તેનાથી સારા થાય જ છે.

કેસુડાનું શરબત : આયુર્વેદમાં કેસુડાના ઝાડને બ્રહ્મવુક્ષનું નામ આપવામાં આવે છે. એ ગુણકારી વૃક્ષ માણસને ઘણા પ્રકારની તકલીફો માંથી બચાવવામાં મદદ કરે છે. તેનું અર્ક નેત્રજ્યોતિ વધારે છે અને બુદ્ધીવર્ધક પણ છે. તેના સેવનથી પિત્ત દોષ સંતુલિત રહે છે, અને પિત્તજન્ય રોગો માંથી મુક્તિ મળે છે.

કેરીનું પાનુ : આવનારી સીઝનમાં કેરી પહેલા કેરીયા આવવા લાગે છે. ફુદીના સાથે તેને વાટીને પીવામાં આવે છે. લુ લાગવાથી બચાવવા માટે કેરીના પન્હાં સર્વશ્રેષ્ઠ ઉપાય માનવામાં આવે છે. એમાં વિટામીન સી, બી-૧, બી-૨ અને નયાસીન હોય છે. તેનાથી મીઠું અને લોહ તત્વોની કમી નથી થઇ શકતી. પાચન સારું રાખવામાં કેરીના પન્હાં બેજોડ હોય છે.

ગુલાબનું શરબત : ગરમીની સીઝનમાં ગુલાબનું શરબત શરીરને તાજગીથી ભરપુર કરી દેવા વાળું હોય છે. ગુલાબ શરબતનું સેવન તમારા હ્રદય અને મગજને ઠંડક પહોંચાડે છે.

શેરડીનો રસ : ગ્લુકોઝનો આ સૌથી મોટો સ્ત્રોત માનવામાં આવે છે. એક ગ્લાસ શેરડીના રસથી તાત્કાલિક ઉર્જા મળે છે. તાપ અને પરસેવાને કારણે શરીર માંથી નીકળી રહેલા ખનીજ લવણોની આપૂર્તિ પણ તેમાં હોય છે. તે લોહ તત્વોનો મોટો સ્ત્રોત માનવામાં આવે છે. જો તમે ડાયાબીટીસના રોગી છો તો ડોક્ટરની સલાહ સાથે લો.

લીંબુ શરબત : લીંબુ શરબતથી શરીરને જરૂરી મીઠું અને સાકર તરીકે ઉર્જા મળી જાય છે. વિટામીન સી નો તો તે ખજાનો જ કહેવામાં આવે છે. તેનાથી શરીરની રોગપ્રતિકારક પ્રણાલી મજબુત થઇ જાય છે.

પપૈયાનો રસ : પપૈયાનો રસ માંસાહારીઓ અને નબળા પાચન વાળા રોગીઓ માટે લાભદાયક હોય છે. જે દર્દીઓને પ્રોટીન પચાવવા માટે જરૂરી ઇંજાઈમ સ્પ્લીમેંટસ જોઈએ તે તેમાં મદદ કરે છે. ગર્ભવતી મહિલાઓએ તે ન પીવો જોઈએ.

તરબૂચનો રસ : તરબૂચ અરબ વિસ્તારો માંથી ભારતમાં આવ્યા છે. તેને તરસ છીપાવવા વાળા મહત્વના શરબતમાં સામેલ કરવામાં આવે છે. તેમાં ઇલેક્ટ્રોલાઈટ્સ પણ ઘણું હોય છે જેથી સોડીયમ અને પોટેશિયમની કમી નથી થઇ શકતી. તે બન્ને લવણ પરસેવા સાથે શરીર માંથી નીકળી જાય છે.

તે ઉપરાંત ચણા કે સેતુરનું શરબત, જલજીરા, દ્રાક્ષનું જ્યુસ, ત્રિફળા જ્યુસ, આંબળાનું જ્યુસ કાંઈ પણ ન મળે તો માટીના ઘડાનું પાણી સર્વોત્તમ છે.

આ માહિતી ધ ઇન્ડિયન પોસ્ટ અને અન્ય નેશનલ ન્યુઝ એજન્સીઓના ન્યુઝ આર્ટિકલ માંથી અનુવાદ કરી લીધેલ છે.