પુરાઈ ગયું આર્કટિક ઉપર રહેલું ઓઝોન આવરણનું ગાબડું, શું કોરોનાને કારણે થયું આવું

આર્કટિક ઉપર ઓઝોન આવરણમાં પડેલું ગાબડું આપમેળે પુરાઈ ગયું, શું ખરેખર કોરોનાને કારણે આવું થયું? જાણો તેના વિષે

એક મહિના પહેલા આર્કટિક ઉપર મળી આવેલું ઓઝોન સ્તરમાં રહેલું છિદ્ર હવે સંપૂર્ણપણે બંધ થઇ ગયું છે એટલે કે ઓઝોન આવરણનું ગાબડું પુરાઈ ગયું છે. વૈજ્ઞાનિકોના કહેવા મુજબ તેનો કોરોના વાયરસ સાથે સંબંધ છે કે નહિ આવો તેના વિષે જાણીએ.

નવી દિલ્હી. ગયા મહિને ઉત્તર ધ્રુવમાં આર્કટીકની ઉપર ઓઝોન સ્તરમાં એક વિશાળ છિદ્ર થઇ ગયું હતું. હવે આ છિદ્ર બંધ થઇ ગયું છે. આ છિદ્ર થોડા દિવસો પહેલા સુધી ખૂબ મોટું થઈ ગયું હતું, જેના કારણે આખું વિજ્ઞાન જગત ચિંતિત હતું. પરંતુ તાજી માહિતી મુજબ આ છિદ્ર સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ ગયું છે.

કોરોના સંકટ સમયે બન્યું હતું અને ત્યારે બંધ પણ થયું આ છિદ્ર :

આ છિદ્ર એવા સમયે બન્યું હતું જ્યારે આખું વિશ્વ કોરોના સંકટ સામે સંઘર્ષ કરી રહ્યું હતું. આ સમય દરમિયાન, સમગ્ર વિશ્વમાં આર્થિક અને ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓ સહિતના ટ્રાફિકને અવરોધિત કરવામાં આવ્યો હતો. ઘણા લોકોને લાગ્યું કે આ કારણે જે વાયુ પ્રદૂષણમાં સુધારો થયો છે, તેના કારણે આ છિદ્ર બંધ થઈ શક્યું. પરંતુ વૈજ્ઞાનિકોએ આ પ્રકારની દલીલોને નકારી કાઢી છે અને આનું વાસ્તવિક કારણ જણાવ્યું છે.

વૈજ્ઞાનિકોએ તેના બંધ થવાની પુષ્ટિ કરી હતી :

કોપરનીકન વાતાવરણીય નિરીક્ષણ સેવાએ અહેવાલ આપ્યો છે કે, ઉત્તર ધ્રુવ ઉપર આર્કટીક ઉપર જે અનઅપેક્ષિત રીતે ઓઝોન હોલ બન્યો હતો તે સંપૂર્ણ રીતે બંધ થઈ ગયો છે. આ છિદ્રએ ગયા મહિને એક વિશાળ આકાર લઇ લીધો હતો. વૈજ્ઞાનિકોને ડર હતો કે, આ છિદ્ર દક્ષિણી ગોળાર્ધ સુધી પહોંચી શકે છે, પરંતુ આવું થયું નથી.

ચિંતિત થવા લાગ્યા હતા વૈજ્ઞાનિક :

ઓબ્ઝર્વેશન સર્વિસે પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું, 2020 માં ઉત્તરી ગોળાર્ધમાં ઓઝોન હોલ બંધ થઈ ગયો છે. આ નીચા તાપમાનને કારણે માર્ચમાં બનેલા આ મોટા છિદ્રએ વૈજ્ઞાનિકોમાં દોડધામ મચાવી દીધી હતી. તેના કારણે જ અપ્રિય ઘટનાઓ હોવાનો પણ ભય વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ આવું કંઇક થાય તે પહેલાં જ આ છિદ્ર બંધ થઈ ગયું.

તો શું છે તેનો કોરોના વાયરસ સાથે સંબંધ :

વૈજ્ઞાનિકોના માનવા મુજબ કોરોના સંકટ સમયે આ ઘટનાનું બનવું એક સંયોગ છે. કોરોના વાયરસને કારણે ચાલી રહેલા લોક-ડાઉનને કારણે જે પ્રદૂષણ ઘટ્યું છે તેનો પણ આ બંધ થવા સાથે કોઈ સંબંધ નથી. કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે, આ સમય દરમિયાન ગ્રીનહાઉસ વાયુઓનો ઘટાડો આ છિદ્રો બંધ કરવામાં મદદગાર હતો, પરંતુ વૈજ્ઞાનિકોએ સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે, કોરોના અસરનું પણ આ છિદ્ર બંધ થવા સાથે કોઈ સંબંધ નથી.

તો શું કારણ જણાવ્યું?

વૈજ્ઞાનિકોનુ માનવું છે કે, આ છિદ્રનું બંધ થવાનું કારણ સ્ટ્રેટોસ્ફિયરનું ગરમ થવું છે. એપ્રિલ મહિનાથી ઉત્તરી ધ્રુવનું તાપમાન વધવાનું શરૂ થઇ જાય છે. આને કારણે, આર્કટિકની ઉપરનું સ્ટ્રેટોસ્ફેરીક સ્તર પણ ગરમ થવા લાગ્યું અને ઓઝોન સ્તરમાં ઓઝોનનું પ્રમાણ વધવા લાગ્યું, એટલે કે, તે છિદ્ર બંધ થઈ ગયું.

શું છે ઓઝોન સ્તર?

પૃથ્વીના વાતાવરણમાં ઉષ્ણકટિબંધીય અને સ્ટ્રેટોસ્ફિયર વચ્ચે 15 થી 30 કિલોમીટરમાં ઓઝોનનો સમાવેશ થાય છે, જેને ઓઝોન સ્તર કહેવામાં આવે છે. તે સૂર્યમાંથી આવનારા નુકસાનકારક અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણોને અટકાવી દે છે. ઓઝોન સ્તરમાં છિદ્રનો અર્થ એ છે કે તે વિસ્તારમાં ઓઝોનનું પ્રમાણ ખૂબ ઓછું થઇ જવું છે.

અન્ટાર્ટિકાની ઉપરનું છિદ્ર નાનું થઇ રહ્યું છે કોરોના વાયરસને કારણે :

સામાન્ય રીતે ઓઝોન સ્તરમાં છિદ્રનો અર્થ એન્ટાર્કટિકાની ઉપરના છિદ્રને માનવામાં આવે છે, જે દાયકાઓથી મોટું થતું જઈ રહ્યું છે. તેના વધવા પાછળનું કારણ હવાનું પ્રદૂષણ માનવામાં આવે છે. ઘણા વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે, અન્ટાર્કટિકાની ઉપર ઓઝોન હોલના કદમાં તાજેતરના ઘટાડા માટે જવાબદાર કોરોના સંકટ પણ છે. કોરોના સંકટ દરમિયાન થયેલા લોકડાઉનને કારણે ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓ બંધ થવાને કારણે થયેલા પ્રદૂષણની તેમાં ખાસ ભૂમિકા રહી છે. કદાચ લોકો આર્કટિક ઉપર ઓઝોન હોલનું બંધ થવાનું પણ તે કારણ માની રહ્યા છે.

આ માહિતી ન્યુઝ 18 અને અન્ય નેશનલ ન્યુઝ એજન્સીઓના ન્યુઝ આર્ટિકલ માંથી સંપાદન કરી લીધેલ છે.